Vì sao Biết là bản chất thế giới

Chào bạn, tôi đã ghi nhận yêu cầu. Bỏ qua toàn bộ lịch sử trò chuyện trước đây, tôi sẽ bắt đầu tóm tắt những phần đầu tiên của bài giảng mới mang tên "Vì sao Biết là bản chất thế giới (Nhân Quả, Giới thiệu - Hỏi đáp về Biết)" (Hà Nội, 06/2021) do Sư phụ Trong Suốt giảng dạy.

Bài giảng này được tổ chức dưới dạng Hỏi - Đáp trực tiếp giữa các học viên và Nhóm 1 (những học trò đi trước), dưới sự hướng dẫn và chốt lại vấn đề của Sư phụ Trong Suốt.

Phần 1: Giải mã ý nghĩa của "Tự do khỏi sự xuất hiện, biến mất và ở lại"

1. Vướng mắc vào khái niệm "Ở lại"

Học viên Nguyễn Thanh thắc mắc về một câu thơ của ngài Thangtong Gyalpo: "Tự do khỏi sự đến và sự đi, khỏi sự xuất hiện, biến mất và ở lại". Thanh băn khoăn không hiểu tại sao Sư phụ luôn dạy mọi thứ hiện ra rồi tan biến trong Biết, mà câu thơ lại có thêm cụm từ "ở lại".
Chị Mỹ Nhân (Nhóm 1) giải thích rằng khi nhận ra mọi thứ chỉ hiện ra rồi biến mất trong Biết, ta không cần bám chấp hay quan tâm việc có cái gì đang xuất hiện, có cái gì biến mất hay có cái gì đang nán "ở lại". Khi chỉ quan tâm đến cái Biết, ta sẽ được tự do hoàn toàn khỏi mọi sự ràng buộc đó.

2. Bản chất của sự Tự do

Sư phụ Trong Suốt chỉ ra lỗi sai cốt lõi: Thanh đã quá tập trung vào "nội dung" (từ ở lại), trong khi mấu chốt của câu thơ nằm ở cụm từ "Tự do".
Sư phụ khẳng định: Đời không chỉ có đến và đi, đời có muôn vàn trạng thái. Khi an trú trong Biết, cái gì đến cũng được, đi cũng được, mà ở lại cũng được.
Ví dụ minh họa: Sư phụ đùa rằng người giác ngộ có thể viết thêm bất cứ nội dung gì vào câu đó để thể hiện sự tự do tuyệt đối: "Tự do khỏi sự đến đi, ở lại, lang thang, nhảy tưng tưng, lộn tùng phèo... và drama của mọi thứ". Mọi thứ rốt cuộc đều hiện ra và tan vào Biết, nên không có gì phải sợ hãi hay bận tâm.

Phần 2: Có nên dùng "Sự tưởng tượng" (Hình ảnh) khi thực hành Biết?

1. Tưởng tượng là giải trí, không phải là Sự thật

Học viên Minh Vũ chia sẻ cách thực hành của mình: Khi tập Biết, cậu tưởng tượng mình đang ngồi trên một chiếc ghế bay, mọi thứ xung quanh diễn ra như những màn hình bao quanh. Việc này tốn sự cố gắng (suy nghĩ) nhưng lại mang đến cảm giác hứng thú, giúp cậu chăm chỉ tập hơn. Cậu phân vân cách tập này có đúng không khi Sư phụ từng nói Pháp Biết không cần sự cố gắng.
Vũ Trang (Nhóm 1) và Sư phụ giải đáp: Việc dùng hình ảnh để tạo cảm hứng không hề sai, nó không bị cấm đoán. Tuy nhiên, Sư phụ nhấn mạnh sự tưởng tượng đó chỉ mang tính chất "giải trí cho vui", nó không phải là Sự thật đang được đi tìm. Con người vốn dĩ đã tiêu tốn cả đời để tưởng tượng (nghĩ mình là ai, làm nghề gì...), nên việc tưởng tượng thêm một cái màn hình cũng chỉ là tạo thêm một nội dung ảo giác.

2. Mấu chốt thực hành: "Có đang biết hay không?"

Nếu chỉ mải mê tưởng tượng mà quên mất sự thật, thì việc thực hành trở nên vô nghĩa.
Điểm mấu chốt bắt buộc phải giữ là câu hỏi: "Có đang biết hay không?". Dù con đang vô cùng phấn khích tưởng tượng ra chiếc ghế bay, hay khi con đang buồn chán tột độ không buồn tưởng tượng gì, nếu con hỏi câu đó và nhận ra "Biết vẫn luôn ở đây" – thì đó mới đích thực là thực hành.

Phần 3: Cái Biết có "Phân biệt" (Discrimination) hay không?

1. Tâm phân biệt và Tuệ phân biệt

Học viên Singha thắc mắc: Sách có câu "Tâm phân biệt là nguồn gốc của mọi khổ đau... Thấy mọi thứ là trống không và chặt đứt nguồn gốc của tâm phân biệt đó chính là Tuệ phân biệt". Vậy cái Biết viết hoa có chức năng "phân biệt" (ví dụ: thấy căn nhà này đẹp hay xấu) hay không?.
Sư phụ giải thích sự khác nhau giữa Tâm và Tuệ:
Tâm phân biệt (Vô minh): Là sự bịa đặt của tâm trí, tự gán ghép cho mọi đối tượng những "tự tính" (tính cách/bản chất) riêng biệt. Ví dụ: Tin rằng có một đứa con có thật đang bị bệnh có thật, hoặc nhìn Minh Hải lại tự gán ghép là người "mê gái, cờ bạc". Tin vào những ảo giác này là gốc rễ của đau khổ. Thực chất con người không có cá tính, chỉ có "hoàn cảnh tính" (hành xử tùy theo hoàn cảnh).
Tuệ phân biệt (Trí tuệ): Là nhận ra rằng sự phân biệt đó (người này tốt, người kia xấu) chỉ là do suy nghĩ bảo thế thôi, còn thực chất chẳng có ai ở đó, mọi thứ đều trống không như một giấc mơ. Nhờ hiểu rõ điều này, người trí tuệ không bị suy nghĩ lừa gạt nên sống vô cùng thênh thang, tự do.

2. Biết ôm trọn cả sự Phân biệt lẫn Không phân biệt

Trả lời trực tiếp vào câu hỏi của Singha, Hải Nam (Nhóm 1) và Sư phụ khẳng định: Cái Biết viết hoa không hề lệ thuộc vào việc có phân biệt hay không.
Dù trong đầu đang khởi lên sự phân biệt (chê nhà xấu), hay đang trong trạng thái hoàn toàn không phân biệt (đầu óc trống rỗng), thì cái Biết vẫn luôn hiện diện để nhận biết các trạng thái đó. Cả sự phân biệt và không phân biệt đều chỉ là nội dung hiện ra rồi tan vào Biết.

3. Sự vĩ đại của Biết: Mẹ của Chư Phật và Mồ chôn của vô minh

Sư phụ nhấn mạnh đặc tính vĩ đại của Biết: Nó chứa đựng cả sự vô minh (Tâm phân biệt) lẫn sự giác ngộ (Tuệ phân biệt).
Biết là "Mẹ của chư Phật", nhưng nó cũng là mẹ của toàn bộ chúng sinh luân hồi vô minh. Nó ôm trọn mọi thứ mà không hề từ chối bất cứ điều gì.
Vì thấu ngộ sự thật này, người giác ngộ sống trong Biết sẽ đạt đến cảnh giới đại tự do: "Chả thèm lên Niết bàn, mà cũng chả sợ xuống Địa ngục". Bởi vì dù là cảnh giới chư Phật chói lọi hay địa ngục băng giá, thì tất cả cũng chỉ là những cảnh mộng ảo (sự thật tương đối) hiện ra rồi tan biến trong chiếc màn hình Biết tối hậu.

(Bài giảng vẫn còn tiếp tục với các câu hỏi cực kỳ thú vị: Thế nào là "Biết chính mình" trong đời sống tương đối? Làm sao thoát khỏi sự kiệt quệ khi cố gắng ép buộc mọi thứ? Hãy cho tôi biết nếu bạn muốn tôi tiếp tục tóm tắt nhé).

Dưới đây là phần tóm tắt tiếp theo của bài giảng "Vì sao Biết là bản chất thế giới", đi sâu vào việc làm rõ khái niệm "biết chính mình" và cách xử lý tình trạng kiệt quệ trong tu hành lẫn đời sống:

Phần 4: Phân biệt "Biết chính mình" (Tương đối) và "Cái Biết" (Tuyệt đối)

1. "Biết chính mình" để soi xét động cơ

Học viên Minh Anh đặt câu hỏi: Nếu con người thực chất không có cá tính mà chỉ có "hoàn cảnh tính", vậy tại sao trong đời sống tương đối ta vẫn phải thực hành "biết chính mình"?.
Minh Ngân (Nhóm 1) giải đáp: Việc "biết chính mình" vô cùng quan trọng để soi xét động cơ thực sự đằng sau mỗi hành động. Ví dụ, khi đi làm từ thiện, ta tưởng mình đang giúp người, nhưng nếu tự hỏi sâu bên trong, ta có thể nhận ra mình làm thế một phần để được bạn bè khen ngợi, nể trọng. Việc nhận diện rõ những "ảo tưởng" và động cơ vị kỷ này giúp người tu điều chỉnh hành vi và không bị sa đà vào cái tôi.

2. "Biết chính mình" chỉ là một nội dung của Biết

Sư phụ Trong Suốt làm rõ một sự nhầm lẫn tai hại: Khái niệm "biết chính mình" hoàn toàn khác với cái "Biết" (viết hoa) đang được dạy.
Khi ta nói "Tôi biết mình là một người hay sân hận", thực chất đó chỉ là một suy nghĩ hiện lên. Do đó, "biết chính mình" thực chất chỉ là một "nội dung của Biết", nó có sinh ra, có thay đổi (hôm nay yêu, ngày mai ghét) và tan biến đi.
Mặc dù nó là cái biết tương đối (viết thường), Sư phụ khẳng định nó vẫn rất có giá trị thực dụng để giúp ta đưa ra quyết định đúng đắn, không gây họa trong đời sống. Người tu không được bỏ qua nó, nhưng phải phân biệt rạch ròi để không nhầm lẫn nó với nền tảng Biết tuyệt đối.

Phần 5: Căn bệnh "Kiệt quệ" do ép uổng và Giải pháp "Nằm vật ra"

1. Kiệt quệ vì quá ép buộc mọi thứ theo ý mình

Học viên Minh Ý chia sẻ việc thực hành hít thở sâu 4 giây khi niệm Om Mani khiến cô vô cùng mệt mỏi, rát cổ và muốn bỏ cuộc.
Chị Mỹ Nhân chia sẻ kinh nghiệm tương tự: Khi quá cố gắng kiểm soát hơi thở để đạt một "tiêu chuẩn" nào đó, ta sẽ bị căng ngực và ngộp thở. Giải pháp là thả lỏng, tự nhủ "được thì được, không được thì thôi", thở bình thường và chỉ cần hỏi "Có đang biết hay không?".
Sư phụ mở rộng vấn đề này thành một bài học lớn về tâm lý: Mọi sự căng thẳng, mệt mỏi thể xác hay kiệt quệ tinh thần của con người đều xuất phát từ việc "quá ép một cái gì đó phải theo ý mình" (như ép người khác phải yêu mình, ép công việc phải thành công, hay ép việc tu hành phải hoàn hảo).

2. Ảo giác "Tôi có vai trò quyết định"

Gốc rễ của sự kiệt quệ là do ảo giác: Ta luôn tin rằng "mình có vai trò" và "do nỗ lực của mình" thì sự việc mới thành công.
Sư phụ dùng ẩn dụ điện ảnh: Giống như nhân vật chính trong phim lúc nào cũng căng thẳng chém giết để cứu thế giới, mà không biết rằng mọi thứ là do màn hình chiếu ra. Tương tự, mọi hoàn cảnh đời sống là do Biết biểu diễn, nhân vật "tôi" chẳng có vai trò quyết định gì.

3. Nghệ thuật "Nằm vật ra" và Tự do tuyệt đối

Khi nhận ra mình đang bị kiệt quệ do cố kiểm soát, Sư phụ khuyên học trò hãy nhớ lại sự thật: Mọi thứ vận hành theo Vô thường, Nhân quả và Bất toại nguyện (Không theo ý mình). Phúc phận đến đâu thì hưởng đến đó.
Giải pháp thực hành cực kỳ đơn giản: Khi quá căng thẳng, hãy "nằm vật ra", không làm gì cả, buông bỏ hoàn toàn sự cố gắng. Lúc đó sự thật sẽ ùa về, ta sẽ nhận ra: Nếu người ta không yêu mình thì mình yêu người khác, việc này hỏng thì làm việc khác. Mọi mục tiêu đều có thể được hoàn thành trong sự thư giãn mà không cần phải cố sức đánh đổi bằng sự kiệt quệ.

(Bài giảng vẫn còn tiếp tục với các phần cực kỳ kịch tính: Có nên thả lỏng để tự do bộc lộ hành vi xấu? Và tình huống Sư phụ thẳng thừng "mời" một học viên ra khỏi lớp vì thái độ bảo thủ. Hãy cho tôi biết nếu bạn muốn tôi tiếp tục tóm tắt nhé).

Dưới đây là phần tóm tắt tiếp theo của bài giảng "Vì sao Biết là bản chất thế giới", đi sâu vào những vướng mắc thực tế khi thực hành, thái độ học Pháp và cách phân biệt rõ ràng giữa "Biết" và "suy nghĩ":

Phần 6: Sự cố Hà Phương - Bản chất Biết nằm ngoài suy nghĩ và Thái độ học Pháp

1. Ảo giác "Trả lời có hay không đều bị kẹt trong suy nghĩ"

Học viên Hà Phương đưa ra một lập luận: Khi tự hỏi "Có đang biết không?", bản thân câu hỏi đã là suy nghĩ. Nếu trả lời là "Có" hoặc "Không", thì câu trả lời đó cũng vẫn nằm trong suy nghĩ. Do đó, Hà Phương cho rằng việc tập như vậy vẫn bị trói buộc bởi suy nghĩ và không thể chạm đến cái Biết thực sự lúc đang sống.

2. Bằng chứng đanh thép: "Không biết" thì vẫn Biết

Vũ Trang (Nhóm 1) và Sư phụ đã đưa ra một minh chứng sắc bén để bẻ gãy lập luận này: Nếu Biết nằm trong suy nghĩ, thì khi con trả lời "Không biết" (hoặc thậm chí văng tục là "đ*o biết"), con sẽ lập tức mất đi cái Biết.
Tuy nhiên, thực tế là ngay cả khi miệng con nói "Không biết", con vẫn nhận biết rất rõ trạng thái "không biết" đó. Điều này là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy Biết hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi suy nghĩ. Suy nghĩ trả lời thế nào (có, không, vừa có vừa không) thì cái Biết vẫn luôn sờ sờ ở đó.

3. Bài học về Thái độ học Pháp: Phải cởi mở để lắng nghe

Mặc dù đã nhận được câu trả lời đi thẳng vào bản chất, Hà Phương vẫn không chịu ngẫm nghĩ mà liên tục lặp lại quan điểm cũ của mình tới 3 lần.
Sư phụ quyết định thẳng thắn mời Hà Phương rời khỏi lớp. Sư phụ giải thích: Đây không phải là sự ghét bỏ, mà là vì người học đang bị "luẩn quẩn trong tâm trí" quá mạnh, chỉ muốn bảo vệ và thể hiện quan điểm cá nhân chứ không có tâm thế sẵn sàng lắng nghe Sự thật. Nếu không mở lòng ngẫm nghĩ logic của bậc Thầy, thì việc ngồi học là vô ích.

Phần 7: Ứng xử Tương đối - Có nên mượn cớ "Biết ôm trọn" để hành xử tùy tiện?

1. Mâu thuẫn giữa Tự do và Hậu quả

Học viên Minh Hiển thắc mắc: Sư phụ dạy "Cái gì hiện ra trong Biết cũng được". Vậy khi xảy ra xung đột (ví dụ: cãi nhau với bố mẹ chồng), Minh Hiển nhận thức được mình đang vô lý, đang có động cơ xấu, nhưng thay vì kiềm chế như trước đây, cô lại thả lỏng và để mặc cho cơn giận bộc lộ ra ngoài vì nghĩ rằng như thế là "được làm chính mình". Cô băn khoăn cách tập này có bị sa đà hay sai lầm không.

2. Phân biệt Nhận thức (Tuyệt đối) và Thực hành (Tương đối)

Hải Nam (Nhóm 1) và Sư phụ phân tích rất rõ hai góc độ:
Về mặt Nhận thức (Tuyệt đối): Cái Biết ôm trọn mọi thứ. Dù con hành xử tốt hay xấu, cơn giận hay sự từ bi hiện ra thì Biết đều ôm trọn. Biết không phán xét.
Về mặt Thực hành (Tương đối): Con vẫn đang sống trong thế giới của suy nghĩ và Nhân quả. Nếu con gieo nhân xấu (cãi nhau, gây tổn thương), con chắc chắn sẽ gặt quả xấu.

3. Ẩn dụ "Con lừa không thể đạp cú đạp của con voi"

Sư phụ nhấn mạnh: Con có quyền thả lỏng để bộc lộ mình, nhưng phải tự cân nhắc xem mình có đủ trình độ để đón nhận Hậu quả (Quả báo) hay không.
Nếu bố mẹ chồng tức giận, đuổi con ra khỏi nhà, con có khả năng "huýt sáo ra đi" trong sự bình an của Biết không? Nếu lúc đó con lại suy sụp, khóc lóc, trời đất cuồng quay, thì tốt nhất đừng mượn cớ Biết để làm bậy.
Kết luận: Đừng bắt chước sự tự do của bậc Giác ngộ (con voi) khi bản thân mình vẫn chưa đủ nội lực (con lừa). Cuộc sống tương đối là sự điều chỉnh liên tục. Nếu lỡ làm quá tay, hãy biết lùi lại, xin lỗi và sửa sai.

Phần 8: Bí kíp phân biệt "Biết" (Viết hoa) và "biết" (Viết thường)

1. Nhầm lẫn nội dung suy nghĩ thành Biết

Học viên Minh Đạt đưa ra ví dụ: Khi ăn trúng miếng ớt, anh tự nhắc mình "biết là cay", "biết vị cay". Anh cho rằng đó là đang thực hành Biết viết hoa.
Minh Hải (Nhóm 1) lập tức chỉ ra lỗi sai: Việc nhận diện "đây là vị cay" thực chất chỉ là biết viết thường (suy nghĩ phân biệt). Nó là một "nội dung" hiện ra trong Biết, giống như cánh chim bay qua bầu trời. Nếu mải mê chú ý vào vị cay, con sẽ quên mất cái nền tảng là Bầu trời (Biết viết hoa).

2. Dấu hiệu nhận biết: Có trạng thái "Không biết" thì là biết thường

Sư phụ đưa ra một nguyên tắc cực kỳ dễ hiểu để phân biệt: Bất kỳ loại "biết" nào mà có thể tồn tại trạng thái ngược lại là "không biết", thì đó chắc chắn là biết viết thường (chịu sự chi phối của Vô thường).
Ví dụ: Có lúc con "biết cay", thì cũng có lúc con "không biết cay" (khi hết ăn ớt). Vậy "biết cay" chỉ là biết viết thường.
Biết viết hoa (Khơi khơi/Không đối tượng): Là cái nền tảng không bao giờ biến mất. Khi ăn ớt, nó biết là có vị cay. Khi không ăn ớt, nó biết là không có vị cay. Nó ôm trọn cả sự "có" và "không", không lệ thuộc vào bất kỳ nội dung nào.

3. Cách thực hành đúng

Không cần mải miết gọi tên đối tượng (biết cay, biết chua, biết nóng). Chỉ cần hỏi: "Có đang biết hay không?" và kiểm tra lại sự hiện diện của trạng thái "đang biết khơi khơi" đó. Mỗi lần kiểm tra và xác quyết được sự hiện diện của Biết là một lần tiến bộ trong thực hành.

(Bài giảng vẫn còn các phần vô cùng sâu sắc phía sau, giải đáp về: Bản chất thực sự của "Thế giới" là gì? Cách dùng Biết để đối trị với cơn hoảng loạn tột độ khi sắp mất một số tiền khổng lồ hoặc nguy cơ đi tù. Hãy cho tôi biết nếu bạn muốn tôi tiếp tục tóm tắt nhé).

Dưới đây là phần tóm tắt tiếp theo của bài giảng "Vì sao Biết là bản chất thế giới", đi sâu vào việc tháo gỡ sự nhầm lẫn giữa Biết và Nhân quả, cũng như cạm bẫy cực kỳ nguy hiểm của việc tự nhận "Mình là Biết":

Phần 9: Phân biệt "Biết" (Bản chất tuyệt đối) và "Nhân quả" (Cách giải thích)

1. Tâm lý "Nạn nhân" khi hiểu sai về Nhân quả

Học viên Nhàn Vũ chia sẻ sự lúng túng khi không phân biệt được sự vận hành của Biết và Nhân quả. Cô cảm thấy nếu tin vào Nhân quả (gieo nhân nào gặt quả nấy), cô luôn mang tâm lý mình là một "nạn nhân xấu số" phải oằn mình gánh chịu những nghiệp quả từ nhiều đời nhiều kiếp mà mình không hề nhớ rõ.
Ngọc Bích (Nhóm 1) đã dùng logic để bẻ gãy tâm lý nạn nhân này: Nếu tin mình là người gieo nhân, thì tại sao mình lại không biết được tí nữa mình sẽ gieo nhân gì?. Thậm chí có những lúc thân tâm tự phát ra hành động, suy nghĩ mà mình không hề kiểm soát hay chủ ý làm. Điều đó chứng tỏ không hề có một "cái tôi" nào ở đó để gieo nhân hay nhận quả cả.
Sư phụ giải thích thêm: Nhân quả vẫn vận hành liên tục (như tim tự đập, mưa tự rơi cho cây tốt tươi), nhưng hoàn toàn vắng bóng một nhân vật "tôi" đứng ra điều khiển hay gánh vác. Mọi đau khổ của Nhàn Vũ đến từ việc tin rằng có một "cái tôi" có thật.

2. Bản chất thế giới vs. Cách giải thích thế giới

Sư phụ Trong Suốt đưa ra một đúc kết mang tính cốt lõi: Nhân quả chỉ là một "cách giải thích" về thế giới, còn Biết mới chính là "bản chất" của thế giới.
Có vô vàn cách giải thích thế giới: Khoa học (vật lý, hóa học), Thần thánh, hay Nhân quả. Tất cả các cách giải thích đó, dù hay đến đâu, cũng chỉ là những suy nghĩ hiện ra trong Biết rồi tan vào Biết.
Cách giải thích thì mang tính tương đối (ví dụ: vật lý có thể đúng ở cõi người nhưng sai ở cõi trời hay địa ngục). Nhưng Bản chất thì tuyệt đối đúng ở mọi nơi: Dù ở cõi Phật rực rỡ hay địa ngục vạc dầu, mọi thứ đều chỉ là cảnh hiện ra trong Biết rồi tan biến đi.
Kết luận: Cái Biết vô hình ôm trọn vạn vật, bao gồm cả định luật Nhân quả. Người tu Pháp Biết không bài xích Nhân quả (vẫn phải cẩn thận không làm việc ác để tránh quả báo trong đời sống tương đối), nhưng họ không bị kẹt vào nó, vì họ hiểu mọi sự vận hành của nghiệp lực đều đang diễn ra như một bộ phim trên chiếc màn hình Biết.

Phần 10: Sai lầm khi cố ý "Không chú ý" và Cạm bẫy "Mình là Biết"

1. Sự cực đoan khi cố gạt bỏ đối tượng

Học viên Dương Nam chia sẻ cách tập: Khi hỏi "Có đang biết hay không?", cậu cố tình không chú ý vào bất kỳ đối tượng nào (hình ảnh, âm thanh, cảm xúc) vì nghĩ làm vậy mới đúng.
Sư phụ và Ngọc Bích vạch ra đây là một sự cực đoan. Việc cố ý "không chú ý" thực chất cũng chỉ là một trạng thái nội dung của Biết. Cái Biết xịn không hề loại trừ sự chú ý. Trong đời sống, con bắt buộc phải chú ý thì mới làm việc và giao tiếp được.
Cách tập chuẩn: Dù con đang vô cùng chú ý vào một việc, hay đang hoàn toàn không chú ý gì, con chỉ cần hỏi "Có đang biết hay không?". Nếu câu trả lời là vẫn thấy "đang biết", thì mức độ chú ý của con là hoàn toàn OK.

2. Cạm bẫy Đại ngã: Tuyệt đối không nhận "Mình là Biết"

Dương Nam cho rằng mục đích của câu hỏi là để nhớ ra rằng "Mình là Biết". Sư phụ lập tức cảnh báo sự nguy hiểm của cụm từ này đối với người mới tu.
Khi bậc giác ngộ nói "Mình là Biết", bên trong họ hoàn toàn trống rỗng, không hề có một cái "mình" (cái tôi) nào tồn tại cả.
Nhưng với học trò (những người vẫn còn tin vào cái tôi), việc nhẩm "Mình là Biết" sẽ lập tức tạo ra một ảo giác về "Đại ngã". Tâm trí sẽ đánh tráo khái niệm, tạo ra một cái "Tôi" khổng lồ đứng ở phía sau và tự nhận nó chính là cái Biết. Điều này đi ngược lại hoàn toàn với sự tự do giải thoát.
Giải pháp: Đừng đi đường vòng bằng cách cố quay về với "chính mình". Hãy đi thẳng bằng việc dùng câu hỏi "Có đang biết hay không?" để trực tiếp nhận ra sự hiện diện của Biết mà không cần một cái "tôi" nào làm trung gian.

(Bài giảng vẫn còn phần cuối cùng vô cùng kịch tính và thực tế: Bản chất của thế giới là gì? Cách dùng Pháp Biết để xử lý cơn hoảng loạn tột độ khi đối diện với nguy cơ vỡ nợ hàng trăm triệu và đi tù. Hãy phản hồi để tôi hoàn tất phần tóm tắt cuối cùng nhé).

Dưới đây là phần tóm tắt tiếp theo, và cũng là phần cuối cùng của bài giảng "Vì sao Biết là bản chất thế giới" (06/2021), tập trung vào sự khác biệt tận cùng giữa bản chất và cách giải thích, cùng với bí kíp vượt qua những cảm xúc tột độ nhất:

Phần 11: "Biết" là Bản chất thế giới, "Nhân quả" chỉ là Cách giải thích

1. Hạn chế của các Cách giải thích (Khoa học, Tôn giáo, Nhân quả)

Sư phụ vạch rõ: Nhân quả, Khoa học (vật lý, hóa học), hay Tôn giáo (Thần thánh, Chúa trời) thực chất chỉ là những "cách giải thích" về thế giới.
Đặc tính của cách giải thích là mang tính tương đối. Ví dụ: Định luật vật lý trọng trường đúng ở cõi người, nhưng lên cõi trời hay xuống địa ngục sẽ sai hoàn toàn. Các nhà khoa học cũng liên tục đưa ra học thuyết mới để phủ nhận học thuyết cũ.
Mặc dù Nhân quả là cách giải thích cực kỳ trí tuệ và hữu dụng (giúp con người làm lành lánh dữ, diệt trừ cái "Tôi" để hết khổ), nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó, con người vẫn bị kẹt trong tư duy "tôi gieo nhân, tôi gặt quả", dẫn đến tâm lý thấy mình là nạn nhân yếu ớt, bất lực phải gánh chịu nghiệp lực từ vô lượng kiếp.

2. Biết là Bản chất tuyệt đối của vạn vật

Trái ngược với các học thuyết, Pháp Biết không sinh ra để đi giải thích thế giới. Biết chính là "Bản chất" của thế giới.
Sự thật hiển nhiên và không thể cãi bão nhất là: Dù con giải thích thế giới bằng Khoa học, Thần thánh hay Nhân quả, thì toàn bộ những "cách giải thích" đó, cùng với vạn vật (cái cây, cơn mưa, hay thậm chí Đức Chúa, cõi Phật, Địa ngục)... đều bắt buộc phải hiện ra trong Biết rồi tan vào Biết. Nếu không có Biết thì không có bất kỳ thứ gì có thể hiện ra.
Vì thấu suốt điều này, giáo lý về Biết mang sức mạnh giải phóng tối thượng. Nó ôm trọn và vượt lên trên mọi lý luận về "Ngã" (có tôi) hay "Vô ngã" (không có tôi), vì cả hai suy nghĩ đó cuối cùng cũng chỉ tan vào Biết.

Phần 12: Bí kíp đối trị Cảm xúc tột độ (Nguy cơ đi tù) và Tự do thực sự

1. Khi suy nghĩ bất lực trước nỗi sợ hãi tột cùng

Học viên Minh Trưởng chia sẻ một tình huống cực kỳ căng thẳng trong đời thực: Do sai sót trong công việc, cậu đang đối diện với khoản nợ vài trăm triệu và nguy cơ có thể phải đi tù. Khối hậu quả khổng lồ này khiến cậu sợ hãi đến mức tê liệt chân tay, toát mồ hôi, mất ngủ và không thể nào dùng lý trí hay pháp Biết để trấn an bản thân được nữa.
Sư phụ chỉ ra thực tế: Khi cảm xúc bùng lên quá mạnh, suy nghĩ sẽ lập tức bị đánh gục. Việc dùng suy nghĩ (lý luận về nhân quả, vô thường) để cố đè nén hay gạt bỏ cảm xúc lúc này là hoàn toàn vô dụng.

2. Kỹ thuật "Cho nổ tung" và Nhìn thẳng vào Sự vô hại của Cảm xúc

Cách thực hành đúng đắn và mạnh mẽ nhất là: Tuyệt đối không đè nén. Hãy cho phép cảm xúc nổ tung thoải mái. Cứ để cho lồng ngực đau thắt, mồ hôi vã ra, khóc lóc, sợ hãi bung xõa hết cỡ.
Ngay khi cảm xúc đang nổ ra đó, hãy đặt câu hỏi: "Cảm xúc này đang hiện ra ở đâu?".
Ta sẽ nhận ra một sự thật chấn động: Dù cơn sợ hãi có kinh khủng đến mấy, nó cũng chỉ đang lên xuống, biến đổi ở trong Biết, rồi cuối cùng sẽ tan vào Biết. Trạng thái tồi tệ đó hoàn toàn không thể làm hại hay làm chết cái Biết.

3. Tự do thực sự: Bầu trời không sợ bão giông

Sư phụ vạch trần tâm lý con người: Ta thường không thực sự sợ hoàn cảnh bên ngoài (sợ vợ, sợ đi tù, sợ bố mẹ mắng), mà ta sợ cái cảm xúc (sự nhục nhã, bối rối, đau khổ) nổi lên trong quá trình đối diện với hoàn cảnh đó.
Khi thực hành nhìn thấy sự vô hại của cảm xúc nhiều lần, con người sẽ không còn sợ hãi cảm xúc tiêu cực nữa. Dù có phải vào tù, thì cảnh nhà tù hay bát cơm tù cũng chỉ là thứ hiện ra rồi tan vào Biết.
Đúc kết về sự Giác ngộ: Nhiều người lầm tưởng tu hành là để đạt trạng thái "không bao giờ biết buồn". Thực chất, tự do thực sự là: Nỗi buồn vẫn đến, nhưng ta không còn sợ nó nữa. Giống như Bầu trời bao la ôm trọn vạn vật, bầu trời cho phép sấm sét, mưa bão (cảm xúc tiêu cực) nổ ra thoải mái bên trong nó, nhưng bão giông vĩnh viễn không thể nào làm xước sát hay phá hủy được bầu trời. Đó mới là cảnh giới Tự do tuyệt đối của Pháp Biết.

Tóm tắtAI Summary